Controleer of mensen vóór een besluit werkelijk ruimte hebben om twijfel, fouten en afwijkende informatie te delen.
Vooraf · Verzamel zelfstandig input
Laat iedereen vóór de gezamenlijke bespreking één kans, één risico en één ontbrekende vraag opschrijven. Zo krijgt het eerste uitgesproken standpunt minder invloed op wat daarna nog wordt genoemd.
Tijdens · Scheid verzamelen en beoordelen
Inventariseer ideeën en zorgen voordat de groep ze beoordeelt. Vraag expliciet naar informatie die niet in het voorkeursvoorstel past. Laat degene met de meeste formele macht bij voorkeur als laatste een oordeel geven.
- • Wie heeft nog niet gesproken?
- • Welk risico noemen we liever niet?
- • Welke aanname moet vóór het besluit worden gecontroleerd?
Na afloop · Maak opvolging zichtbaar
Leg vast welk bezwaar is onderzocht, welke onzekerheid blijft bestaan en wie terugkoppelt. Wanneer mensen wel mogen spreken maar nooit zien wat ermee gebeurt, verdwijnt de bereidheid tot tegenspraak alsnog.
Veiligheid · Maak gedrag concreet
Spreek af dat vragen, fouten en twijfel niet tot vernedering of uitsluiting leiden. Leg ook vast waar iemand terechtkan bij intimidatie, discriminatie of ander ongewenst gedrag. Psychologische ruimte vervangt formele sociale veiligheid niet; beide zijn nodig.